İTÜ’lü Mühendis Mustafa Fazlıoğlu: “Kritik Tesislerde Elektrik Hatası İhmal Değil, Cinayettir”
İSTANBUL – Türkiye’nin sanayi devleri ve sağlık kurumları için elektrik güvenliği artık bir işletme kuralı olmanın ötesinde, doğrudan insan hayatını koruma kalkanıdır. İTÜ 1990 mezunu bir mühendis olarak, sahada geçen 35 yılımın bana öğrettiği en büyük ders şudur: Elektrik panosu bir yapının kalbi, tesisatı ise damarlarıdır. Bu damarlardaki bir tıkanıklık veya kalpteki bir düzensizlik, telafisi mümkün olmayan yangınlara ve patlamalara davetiye çıkarır.
“Hastaneler ve Patlayıcı Ortamlar: Hataya Yer Yok“
Özellikle hastaneler (IT sistemler) ve patlayıcı ortamlar (ATEX) gibi yüksek riskli alanlarda periyodik kontrollerin önemi katlanmaktadır:
- Hastanelerde: Ameliyathane ve yoğun bakım gibi kritik alanlarda elektrik kesintisi veya kaçak akım, bir yaşam destek ünitesinin durması demektir. Bu tesislerdeki yalıtım izleme cihazlarının ve topraklama sistemlerinin milimetrik hassasiyetle kontrol edilmesi gerekir.
- Patlayıcı Ortamlarda (ATEX): Kimya fabrikaları, boyahaneler veya akaryakıt istasyonlarında, bir elektrik panosundan çıkacak küçücük bir ark, tüm tesisin havaya uçmasına neden olabilir. Bu alanlarda kullanılan “Ex-proof” ekipmanların uygunluğu, sadece bir kontrol değil, bir mühendislik namusu meselesidir.
“Yangınların Başrolünde Elektrik Panoları Var”
Türkiye’deki endüstriyel yangınların istatistikleri incelendiğinde, yangınların büyük bir kısmının elektrik kaynaklı olduğu görülmektedir.
- Elektrik Panoları: Gevşek bağlantılar, uygun seçilmeyen şalterler ve periyodik olarak termal kamerayla taranmayan baralar, gizli birer yangın bombasıdır.
- Kablo Kesitleri: Aşırı yüklenme sonucu ısınan kablolar, izolasyonlarını kaybederek kısa devre ve ark yangınlarına sebebiyet vermektedir.
“Eğitimde “Usta-Çırak” ve “Dijital Dönüşüm” Dengesi“
EKİPNET ve Bakanlık eğitimlerinde, genç meslektaşlarımıza sadece yönetmelik değil, “tehlikenin kokusunu alma” yetisi de kazandırılmalıdır. EMO ve üniversitelerimizin iş birliğiyle;
- Vaka Analizleri: Yaşanmış yangın ve patlamaların teknik incelemeleri eğitimlere dahil edilmelidir.
- Saha Simülasyonları: Mühendisler, bir hastanenin IT panosuna veya bir fabrikanın ana dağıtım merkezine müdahale etmeyi laboratuvar ortamında bizzat tecrübe etmelidir.
Sonuç: “Mühendislik Raporu, Bir Güvenlik Akdidir”
Denetim raporları sadece denetçiyi değil, tesisi ve içindeki binlerce hayatı korur. Periyodik kontrolleri bir “masraf kalemi” olarak gören anlayıştan, “yaşam hakkını savunma” bilincine geçmeliyiz. Bir İTÜ mezunu olarak vurgulamak isterim ki; ölçmediğiniz sistem sizin değildir ve denetlemediğiniz her kablo, her pano potansiyel bir yangın kaynağıdır.
